Manlai baatar Jamsrangyn Damdinsuren

BIOGRAPHY OF MONGOLIAN FAMOUS PEOPLE

 

 

 

   

     
   

 

 
ManlaiBaatar J.Damdinsuren (1871-1920) 
 
 
 


Манлай баатар Ж. Дамдинсүрэн
Манлай баатар амь тасрах үедээ хамт хоригдож байсан нөхөддөө Би хятадын харгисуудын дэргэд хэвтээгээрээ үхэхгүй, босоогоороо үхнэ гээд гяндангийн хана түшин нас эцэслэсэн аж.
 
 

Манжийн түрэмгийлэгчдийн эсрэг Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч, цэргийн зүтгэлтэн Ж.Дамдинсүрэн Хөлөнбуйрын барга хошуунд 1871 оны шороон гахай жилийн хаврын илүү тэргүүн сарын шинийн арван дөрвөнд буюу гуравдугаар сарын 13 ны өдөр төржээ.

Тэрбээр бичиг үсэгт эрт тайлагдсан нэгэн байсан тул 16 настайгаасаа хошууны тал бичээч улмаар хошуу зангийн албыг хашиж байсан аж. Монголд эрх чөлөөний хөдөлгөөн үүсэхэд (1911-1912) хошуу занги тэрхүү хөдөлгөөнд идэвхийлэн оролцсон төдийгүй баруун хязгаар, Ховдыг чөлөөлөх байлдааныг Хатанбаатар Магсаржавын хамт чадамгай удирдсан тул манлай баатар цолоор шагнуулсан байна. Богд хаант Монгол Улс байгуулагдсаны дараа Дамдинсүрэн Нийслэл хүрээнд ирж удалгүй Гадаад яамны дэд сайдаар томилогдон ажиллаж байжээ. Ардын хувьсгал ялахын өмнөхөн буюу 1920 оны намар Хятадын цэргийн эрх баригчид Дамдинсүрэнг нөхдийнх нь хамт баривчлан хүнд эрүү шүүлт тулган байцаасан авч ганц ч өчиг авч чадаагүй гэдэг. Үүндээ хорссон гамингууд түүнийг хэдэн сарын турш харанхуй гянданд хорьж, өдөр шөнөгүй тамлан зовоож хороожээ. Манлай баатар амь тасрах үедээ хамт хоригдож байсан нөхөддөө Би хятадын харгисуудын дэргэд хэвтээгээрээ үхэхгүй, босоогоороо үхнэ гээд гяндангийн хана түшин нас эцэслэсэн аж. Хожим түүхэн энэ үнэн Хатанбаатар Магсаржав кинонд тод томруунаар туссаныг уншигч та санаж буй нь лавтай. Материалыг үндэсний архиваас авав.

http://www.dailynews.mn/modules.php?name=News&file=print&sid=3068

 

 Манлайбаатар Дамдинсүрэн
Монголын үндэсний эрх чєлєє, тусгаар тогтнолын тєлєє тэмцэж явсан баатар зоригтнуудын нэг бол Манлайбаатар Дамдинсүрэн гэдгийг бид мэднэ. Тэр 1871 онд Євєр Монголын Хєл цагаан хошууны Илч сумын занги Жамсрангийн гуравдугаар хүү болон тєржээ. Манлайбаатар маань хошууны Баргуудын хамт 1911-1912 оны завсраар Монголд дагаар орж сумын зангиар үе улиран сонгогджээ. 1918 оны данс бичигт Манлайбаатар Дамдинсүрэнгийн хошуу нь 87 єрхийн эрэгтэй 205, эмэгтэй 135 бүгд 340 ам бүлтэй, 17165 толгой малтай байсан тухай тэмдэглэсэн нь бий. Ж.Дамдинсүрэн нь 1912 оны наймдугаар сарын 27-нд Богд хааны зарлигаар Баруун хязгаарыг Хятадын хар цэргээс чєлєєлєх байлдаанд гарамгай гавьяа байгуулсны учир үе улиран залгамжлах засаг тєрийн отго, цэргийн жанжин, Манлайбаатар цол шагнасан түүхтэй. Тэр 1920 онд Хятадын эрх баригчдад баригдан Нийслэл хүрээнд шоронд хоригдон тамлагдаж байгаад тухайн оны намар тэндээ босоогоороо нас нєгцсєн гэдэг. Манлайбаатар нас нєгцсєн шоронгийн барилга нь Занабазарын музейн хойд талд одоо ч бүтэн бий гэж ахмад хүмүүс ярьдаг. Ийм баатарлаг Дамдинсүрэн дахин тєрж баргуудын тєдийгүй Монголын алдрыг єргєхийг хэн мэдэхэв. Ямартаа ч Манлайбаатар мєнхєрч үлджээ.

 
 
References

 

 

GO BACK TO WEBSITE

Batmunkh.Ts Mongol Internet Contact to daanjuur@yahoo.com