Монгол Улсад номын сан байгуулагдсан т
үүхээс

1921 онд Монгол оронд Ардын хувьсгал ялснаас хойш 4 сарын дараа нийт ард түмэнд үйлчлэх анхны Улсын Төв номын сангийн үндэс суурь тавигдаж, 1921 оны 11-р сарын 9-нд Ардын засгийн газрын 24-р хурлын тогтоолын 3-р зүйлд Судар бичгийн хүрээлэн байгуулахаар зааж, улмаар уг хүрээлэнгийн үүрэг зорилго, зохион байгуулалтыг тодорхойлж Засгийн газарт оруулснаар 1921 оны 11-р сарын 19-нд хүрээлэнгийн дүрмийг баталж Судар бичгийн хүрээлэнг албан ёсоор байгуулжээ.
Энэхүү хүрээлэнгийн /одоогийн Шинжлэх ухааны Академи/ дэргэд гүн О,Жамъян, бичээч Ч. Бат-Очир, Д,Дашням, эрдэмтэн Ж.Цэвээн нар хувийнхаа номыг нийлүүлэн 2000 номоор анхны номын санг байгуулсан байна...Улсын Төв номын сангийн түүхээс


Улсын Төв Номын Сан 1940-1950 онд
1940 онд Шинжлэх Ухааны Хүрээлэнгийн удирдлагын зөвлөгөөн дээр номын сангийн дүрмийг баталж тус номын санг Улс нийтийн номын сан гэж нэрлэж байх, түүний орон тоо, төсөв зардлыг нэмэгдүүлжээ. 1922 онд уншигчдын тоо 129 хүн байсан бол 1941 онд 1900 болж, ном олголт 14 дахин, номын сангийн хөмрөг 2000-гаас 97000 боть болж нэмэгджээ. Улсын ард аж ахуй, соёлыг хєгжүүлэх анхдугаар таван жилийн эхний ажилд Улсын төв номын сангийн 3 давхар барилгад 4 сая 560 мянган төгрөгийн төсвийг баталж дараа дараагийн жилд төсөвт тусгагдаж 1951 онд одоогийн 3 давхар барилга ашиглалтанд орж, номын сангийн ном хэвлэлийг номын сангийн арга ажиллагааны дагуу зохион байгуулж, номын сангийн үйлчилгээний хүрээ өргөжсөн байна.


Улсын Төв Номын сан 1960-2000 онд
Монгол улсын нийт номын санг аргазүйн талаар удирдах , номын сангийн сурах бичиг, гарын авлага зохиож гаргах, бүртгэн мэдээлэх ба санамж өгөх, номзүйн ажил явуулах, номын сангийн мэргэжлийн боловсон хүчин бэлтгэх зэрэг үүрэг улсын номын санд тавигджээ.
Улсын нийтийн номын сангийн фондыг баяжуулах, бүрэлдэхүүн чанарын өөрчлөлт гаргах явдал 1960-аад онд чухал зорилго болон тавигджээ. Энэ үед манай хөрш ЗСБНХУ, БНХАУ болон зүүн европын орнуудтай манай орны соёлын харилцаа холбоо өргөжүүлэх, ном хэвлэл солилцоход мэдэгдэхүйц нєлєєлжээ. Түүнчлэн тэдгээр орны эрдэм шинжилгээний байгууллагуудтай ч ном хэвлэл үнэгүй солилцох болсон.
Онууд Номын хөмрөгийн өсөлт
1921 2000
1941 97300
1961 1000000
1971 2000000
1990 3000000
1998 3500000
Монгол Улсын Засгийн газрын 1994 оны 1-р 27-ны єдрийн тогтоолыг хэрэгжүүлэх зорилгоор интернеттэй болсон.
1998 онд <Монгол Карт Системс> ХХК-тай хамтран тэдний хөрөнгө оруулалтаар номын сангийн автоматжуулсан <Л-Цард> систем тавьж, монгол номын фондыг электрон каталогт оруулж, номын сангийн үйл ажиллагааг автоматжуулсан эхлэл нь их ач холбогдолтой болсон.
<Бичиг соёлын хишиг өдөр>-ийн Улаанбаатар хотод зохиогдох үндсэн арга хэмжээг УТНС дээр төвлөрүүлэн жил бүр зохион байгуулж, монгол бичиг үсгийн дурсгалын төрөлжсөн үзэсгэлэн уралдаан зохион байгуулж байгаа нь ихээхэн ач холбогдолтой ажил болж байна.

 

The history of the Library

The main role and of the State Central Library is to acquirements stacks all the books publications published within the country; preserve, conserve and deliver all cultural, educational and scientific to the reading publicity using various forms of the modern library services. Onkhotyn Jam'yan /1864-1930/. He was a Vice Minister, Ministry of Finance, Minister for People's Enlightenment, Director, Sutra and Script Institute during the People's Government. As well, he was a famous scholar on Linguistics and pedagogic. He was frequently paying visit to many provinces, monasteries of Mongolia and abroad /especially to China/ in order to find, collect , thereby enrich the library stack with rare and valuable books. 1900-1921: The Library of Javzandamba Khutagt, in 1900-1921 king of Mongolia. (8-th Bogd)

1921-1924: The Library of Institute sutras and scripts.
1924-1987: The State Public Library.
1987-up to present: The State Central Library of Mongolia
.

Before the People's Revolution, most of books, sutras have been collected in monasteries and temples. The Library of Javzandamba Khutagt (reincarnate), leader of Mongolian government and religion was considered to be one of biggest collections by that time. And that Library became the basis (base) of the present State Central Library. The base of the first modern library which would serve the people was put with the stock of 2000 books at the Institute for Sutras and scripts on November 19, 1921 by the by the decree of the State Small Khural. The Library at the Institute for Sutras and scripts was expanded into the State Public Library in 1924 and in 1950 the present building of the State Library was built. In 1935, and in 1994 by the decree (decision) of the government was established the rule that would be given (passed) 2 copies of each publication products published in the country to the State Library. In the matter of founding the State Library and collecting the important rare and valuable books publications the whole intelligentsia, people, particularly famous schoolar O.Samdan (1864-1930), the first president Academy of Sciences had contributed a lot. Since 1968, the State Central Library of Mongolia is functioning as a deposit of UN and receiving all the books and publications (on assembly documents, international cultural relationships, training education, library science, law and economics in the English and Russian languages) released by UN specialized (diversified) organizations and UNESCO and distributing them to the public. Dr.Jambaldorjiin Serjee, born in the year of snake. He initiatedthe works to put the stack books into the electronic catalogue and automation service in the library during the period while he is Director according to the government decree No. 23 of 1994 in order to make the State Central Library of Mongolia be a methodical center for all libraries throughout the country. This is a very important in the library development of our country. As well, he has been actively working in the fields of making the library comfortable, providing with techniques and equipments and improving the stack statistics, preservation and conservation and advertising activities and expanding the external relation. The State Central Library of Mongolia became a member of IFLA (International Federation of Library Associations and Institutions) in 1991.